chattamtelusuko

 వృద్ధాప్యంలో పిల్లలు తమను బాగా చూసుకుంటారనే నమ్మకంతో చాలా మంది తల్లిదండ్రులు తమ కష్టార్జితమైన ఇల్లు లేదా స్థలాలను 'గిఫ్ట్ డీడ్' (Gift Deed - బహుమతి పత్రం) ద్వారా పిల్లల పేరిట రిజిస్ట్రేషన్ చేస్తుంటారు. అయితే, ఆస్తి చేతికి రాగానే కొంతమంది పిల్లలు తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేయడం, మానసికంగా వేధించడం లేదా ఇళ్ల నుండి వెళ్లగొట్టడం వంటివి చేస్తుంటారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో "ఒక్కసారి గిఫ్ట్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ అయిపోతే ఇక వెనక్కి తీసుకోలేం" అనుకోవడం చాలా పెద్ద పొరపాటు. చట్టప్రకారం ఆ ఆస్తిని తిరిగి ఎలా దక్కించుకోవచ్చో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. 1. సీనియర్ సిటిజన్స్ యాక్ట్, 2007 ఏం చెబుతోంది? (Section 23 Rule): భారత ప్రభుత్వం వృద్ధుల రక్షణ కోసం "తల్లిదండ్రులు మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల సంరక్షణ, సంక్షేమ చట్టం, 2007 (Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act)" ని తీసుకువచ్చింది. సెక్షన్ 23 (Section 23): ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 23 ప్రకారం.. ఒక సీనియర్ సిటిజన్ (60 ఏళ్లు పైబడిన వారు) తన ఆస్తిని ఎవరికైనా (పిల్లలకు లేదా బంధువులకు) గిఫ్ట్ డీడ్ ద్వారా రాసిచ...

 స్మార్ట్‌ఫోన్ మరియు సోషల్ మీడియా వాడకం పెరిగిన తర్వాత నేరగాళ్లు సరికొత్త దారుల్లో మోసాలకు తెరలేపుతున్నారు. అందులో అత్యంత ప్రమాదకరమైనది 'హనీ ట్రాప్' (Honey Trap) లేదా సైబర్ బ్లాక్‌మెయిలింగ్ స్కామ్. అందమైన అమ్మాయిల ఫోటోలతో వల వేసి, ఆపై నగ్న వీడియోలతో బెదిరించి లక్షల రూపాయలు గుంజే ఈ రాకెట్ బారిన ఎంతో మంది వ్యాపారస్తులు, ఉద్యోగులు, యువకులు పడుతున్నారు. భారతీయ సమాచార సాంకేతిక చట్టం (IT Act) మరియు కొత్త క్రిమినల్ చట్టం భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) ప్రకారం హనీ ట్రాప్ బాధితులకు ఎలాంటి చట్టపరమైన రక్షణలు ఉన్నాయో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. 1. ఆన్‌లైన్ హనీ ట్రాప్ స్కామ్ అసలు ఎలా జరుగుతుంది? ఈ ముఠాలు ఒక పద్ధతి ప్రకారం అమాయకులను బురిడీ కొట్టిస్తాయి: పరిచయం: ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ లేదా డేటింగ్ యాప్స్ ద్వారా అందమైన అమ్మాయిల పేర్లతో ఫ్రెండ్ రిక్వెస్ట్‌లు పంపుతారు. కొన్ని రోజులు నమ్మకంగా చాటింగ్ చేస్తారు. వాట్సాప్ వీడియో కాల్: బాధితుడు నమ్మిన తర్వాత నేరుగా వాట్సాప్ లేదా టెలిగ్రామ్ ద్వారా వీడియో కాల్స్ (Nude Video Calls) మాట్లాడతారు. అటువైపు అమ్మాయి బట్టలు విప్పుతున్నట్లు ఒక రికార్డ...

 మన దేశంలో కోర్టు కేసుల విచారణ అనగానే సామాన్యులకు గుర్తొచ్చేది "తారీఖుల మీద తారీఖులు". ఒక్కో సివిల్ వివాదం లేదా క్రిమినల్ కేసు జిల్లా కోర్టుల నుండి హైకోర్టుల వరకు దశాబ్దాల తరబడి నడుస్తూనే ఉంటుంది. దీనివల్ల బాధితులు మానసికంగా, ఆర్థికంగా తీవ్రంగా నష్టపోతారు. అయితే, చట్టప్రకారం కేసును త్వరగా ముగించేలా (Speedy Trial) కోర్టులను ఆదేశించే హక్కు మనకు ఉందని చాలా మందికి తెలియదు. భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 21 మరియు సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CPC) ప్రకారం కేసులు ఆలస్యమైతే ఏం చేయాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. 1. జిల్లా కోర్టులలో (Sub-Courts / District Courts) అనుసరించాల్సిన ప్రొసీజర్: మీ కేసు జిల్లా జూనియర్ సివిల్ కోర్టు, సబ్-కోర్టు లేదా జిల్లా సెషన్స్ కోర్టులో ఏళ్ల తరబడి పెండింగ్‌లో ఉంటే ఈ క్రింది చట్టపరమైన మార్గాలను వాడుకోవచ్చు: ఎర్లీ హియరింగ్ పిటిషన్ (Early Hearing Petition / Expedited Hearing): మీ కేసులో అవతలి పక్షం వారు కావాలనే వాయిదాలు (Adjournments) కోరుతూ సమయాన్ని వృథా చేస్తుంటే.. మీ అడ్వకేట్ ద్వారా "ఎర్లీ హియరింగ్ పిటిషన్" దాఖలు చేయవచ్చు. వృద్ధాప్యం, అనారోగ్యం, ల...

 మనం బయట హోటళ్లు లేదా రెస్టారెంట్లకు వెళ్ళినప్పుడు క్వాలిటీ ఫుడ్ ఇస్తారనే నమ్మకంతో డబ్బులు చెల్లించి తింటాం. కానీ కొన్ని హోటళ్ల నిర్లక్ష్యం వల్ల, కుళ్ళిపోయిన లేదా కల్తీ ఆహారం పెట్టడం వల్ల విపరీతమైన ఫుడ్ పాయిజన్ అయ్యి ప్రాణాల మీదికి వస్తుంది. భారతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం (FSSAI), వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం మరియు కొత్త క్రిమినల్ చట్టం భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) ప్రకారం ఇలాంటి సందర్భాల్లో బాధితులకు ఎలాంటి న్యాయం జరుగుతుందో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. 1. ఫుడ్ పాయిజన్ అయ్యి హాస్పిటల్ పాలైతే (If Hospitalized): ఒక హోటల్ లో తిన్న ఆహారం వల్ల ఒక వ్యక్తి అనారోగ్యానికి గురై హాస్పిటల్‌లో జాయిన్ అయితే, చట్టప్రకారం ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవచ్చు: క్రిమినల్ కేసు (BNS Section 274 & 275 / గతంలో IPC 272, 273): ప్రజల ప్రాణాలకు హాని కలిగించే విధంగా అపరిశుభ్రమైన, కల్తీ లేదా హానికరమైన ఆహారాన్ని విక్రయించినందుకు హోటల్ యజమాని మరియు కుక్ (ధృవీకరించబడిన పక్షంలో) లపై పోలీసులకు క్రిమినల్ ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. దీనికి 6 నెలల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా పడవచ్చు. కన్స్యూమర్ కోర్టులో భారీ నష్టపరిహారం (Consumer...

  ​సంతలోనో, పండుగల్లోనో లేదా ఇంటి బయట ఆడుకుంటూనో పిల్లలు హఠాత్తుగా కనిపించకుండా పోతే తల్లిదండ్రులు తీవ్రమైన భయాందోళనకు గురవుతారు. అయితే, ఆ సమయంలో గుండె నిబ్బరం చేసుకుని, చట్టపరమైన మరియు సాంకేతిక రక్షణలను వాడుకుంటే మీ బిడ్డను సురక్షితంగా తిరిగి పొందవచ్చు. సుప్రీంకోర్టు గైడ్‌లైన్స్ మరియు చైల్డ్ ప్రొటెక్షన్ చట్టాల ప్రకారం తక్షణమే ఏం చేయాలో స్టెప్-బై-స్టెప్ తెలుసుకుందాం. ​1. మొదటి 15 నిమిషాలు: ఎక్కడ మరియు ఎలా వెతకాలి? ​కంగారులో అందరూ ఒకే చోట వెతకడం వల్ల సమయం వృథా అవుతుంది. కాబట్టి చుట్టుపక్కల వారిని అలర్ట్ చేసి మనుషులను విడదీసి ఈ క్రింది చోట్ల వెతికించాలి: ​ ఇంటి పరిసరాలు & స్నేహితుల ఇళ్లు: మొదట బిడ్డకు అలవాటైన ప్రదేశాలు, వారి క్లోజ్ ఫ్రెండ్స్ ఇళ్లు, ఇంటి పక్కన ఉండే పార్కులు లేదా దాగుడుమూతలు ఆడే లొకేషన్లు చెక్ చేయాలి. ​ సిసిటివి (CCTV) కెమెరాలు: బిడ్డ మిస్ అయిన వీధిలో లేదా ఆ ఏరియాలోని దుకాణాల (Shops) కు ఉన్న సీసీటీవీ ఫుటేజ్‌లను తక్షణమే చెక్ చేయమని యజమానులను కోరాలి. బిడ్డ ఏ వైపు నడుచుకుంటూ వెళ్లాడో దీనివల్ల ఒక క్లూ దొరుకుతుంది. ​ మైక్ అనౌన్స్‌మెంట్: ఒకవేళ జాతరలు, బస్టాండ్లు...

  భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం దేశంలో ప్రతి పౌరుడికి జీవించే హక్కు ఉంది. నేరం చేసిన ఆరోపణలు ఉన్న వ్యక్తికైనా సరే, పోలీస్ స్టేషన్‌లో రక్షణ కల్పించాల్సిన బాధ్యత పోలీసులదే. కానీ, పోలీస్ కస్టడీలో ఉన్నప్పుడు థర్డ్ డిగ్రీ ప్రయోగించడం వల్ల లేదా అనుమానాస్పద స్థితిలో ఒక వ్యక్తి చనిపోతే దానిని 'లాకప్ డెత్' అంటారు. చట్టప్రకారం ఇలాంటి కేసుల్లో తక్షణమే ఎలాంటి లీగల్ యాక్షన్ ఉంటుంది, బాధితుల కుటుంబానికి వయస్సు ఆధారంగా కోర్టులు ఎలా న్యాయం చేస్తాయో ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలుసుకుందాం. ​1. లాకప్ డెత్ జరగ్గానే చట్టప్రకారం జరిగే తక్షణ చర్యలు (Legal Procedure): ​ఒక సాధారణ మరణానికి, లాకప్ డెత్‌కు లీగల్ ప్రొసీజర్‌లో చాలా తేడా ఉంటుంది. పోలీసులు కేసును తారుమారు చేయకుండా ఉండటానికి చట్టం కొన్ని కఠినమైన రూల్స్ పెట్టింది: ​ మెజిస్ట్రేట్ విచారణ (BNSS Section 196 / గతంలో CrPC 176(1A)): లాకప్ డెత్ జరిగినప్పుడు లోకల్ పోలీసులు దర్యాప్తు చేయడానికి వీల్లేదు. ఖచ్చితంగా ఒక జుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ (Judiciary Magistrate) సమక్షంలోనే ఇన్క్వెస్ట్ (Inquest) పంచనామా జరగాలి. ​ వీడియో రికార్డింగ్ పోస్ట్‌మార్టం: చనిపోయిన...

  ​మనుషులు తాము కష్టపడి సంపాదించిన ఆస్తులు (భూములు, ఇళ్లు, బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్) తమ తర్వాత తమ పిల్లలకు లేదా తాము అనుకున్న వారికి సక్రమంగా చెందాలని కోరుకుంటారు. దీనికోసం రాసేదే 'విల్‌నామా' లేదా 'మరణశాసనం' (Will). అయితే, విల్‌నామా రాయడంలో చిన్న తప్పు జరిగినా.. భవిష్యత్తులో వారసుల మధ్య కోర్టు గొడవలకు దారితీస్తుంది. భారతీయ వారసత్వ చట్టం, 1925 (Indian Succession Act) ప్రకారం ఒక విల్‌నామా చట్టబద్ధంగా చెల్లాలంటే ఎలాంటి నియమాలు పాటించాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. ​1. తెల్ల కాగితంపై రాసిన విల్‌నామా చెల్లుతుందా? ​చాలా మంది విల్‌నామా అనగానే వందల రూపాయల స్టాంప్ పేపర్ల మీద రాసి, రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసులో రిజిస్టర్ చేయిస్తేనే చెల్లుతుందని అనుకుంటారు. కానీ చట్టం ఏం చెబుతోందంటే: ​ సాధారణ కాగితం చాలు: ఒక విల్‌నామాను కేవలం ఒక తెల్ల కాగితం (Plain Paper) మీద చేత్తో రాసినా లేదా టైప్ చేసినా అది చట్టప్రకారం 100% చెల్లుతుంది. దీనికి స్టాంప్ పేపర్ ఖచ్చితంగా అవసరం లేదు. ​ రిజిస్ట్రేషన్ తప్పనిసరా?: విల్‌నామాను రిజిస్ట్రేషన్ చేయించడం తప్పనిసరి కాదు (Optional). అయితే, భవిష్యత్తులో ఎ...

 ప్రభుత్వ అధికారులు లంచం కేసుల్లో లేదా ఆదాయానికి మించిన ఆస్తుల (Disproportionate Assets) కేసుల్లో దొరికినప్పుడు ఏసీబీ అధికారులు వారి ఇళ్ల నుండి కిలోల కొద్దీ బంగారం, కోట్ల రూపాయల నగదు, ప్రాపర్టీ డాక్యుమెంట్లను స్వాధీనం చేసుకుంటారు. కేసు విచారణలో ఉండగా ఇవన్నీ కోర్టు ఆధీనంలో (Property Room/Malkhana) భద్రంగా ఉంటాయి. అయితే, కోర్టులో సదరు అధికారి అవినీతిపరుడే అని నేరం రుజువైతే... ఆ జప్తు చేసిన ఆస్తులు ఏమవుతాయో ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలుసుకుందాం. 1. కోర్టులో నేరం రుజువైతే ఆస్తుల పరిస్థితి ఏంటి? (Confiscation Order): ట్రయల్ కోర్టులో విచారణ పూర్తయి, నిందితుడికి జైలు శిక్ష పడటంతో పాటు... సదరు ఆస్తులన్నీ అవినీతి సొమ్ముతోనే సంపాదించారని జడ్జి గారు నిర్ధారిస్తే, కోర్టు "ఆస్తుల కాన్ఫిస్కేషన్ ఆర్డర్" (Confiscation/Forfeiture Order) ఇస్తుంది. అంటే ఆ ఆస్తులపై నిందితుడికి లేదా అతని కుటుంబానికి ఎలాంటి హక్కులు ఉండవు, అవి పూర్తిగా ప్రభుత్వ పరమవవుతాయి. ఎ) జప్తు చేసిన నగదు (Seized Cash): దాడి జరిగినప్పుడు దొరికిన లంచం డబ్బులు మరియు ఇళ్లల్లో దొరికిన అక్రమ నగదును కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం నేరుగా ప్రభుత్వ ఖజానాక...

 ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో లంచం (Bribery) అనేది ఒక తీవ్రమైన క్రిమినల్ నేరం. ఒక ప్రభుత్వ అధికారి లేదా ఉద్యోగి లంచం తీసుకుంటూ రెడ్ హ్యాండెడ్‌గా దొరికిపోయినప్పుడు చట్టం తన పని తాను చేసుకుంటూ పోతుంది. అవినీతి నిరోధక శాఖ (ACB లేదా CBI) అధికారులు రంగంలోకి దిగితే నిందితుడి బ్యాంక్ అకౌంట్లు, లాకర్లు, బంధువుల ఇళ్లలో సోదాలు (Raids) మరియు వారి ఉద్యోగ భద్రతపై ఎలాంటి చట్టపరమైన పరిణామాలు ఉంటాయో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. 1. ఎవరు, ఎక్కడ, ఎవరిని అరెస్ట్ చేస్తారు? ఎవరు అరెస్ట్ చేస్తారు?: రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని ఉద్యోగులు అయితే ఏసీబీ (Anti-Corruption Bureau - ACB) అధికారులు, అదే కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు (ఉదాహరణకు: రైల్వే, బ్యాంకులు, ఇన్‌కమ్ టాక్స్ అధికారులు) అయితే సీబీఐ (CBI) అధికారులు రంగంలోకి దిగుతారు. ఎక్కడ, ఎవరిని అరెస్ట్ చేస్తారు?: లంచం డిమాండ్ చేసిన ప్రభుత్వ అధికారిని వారి కార్యాలయం (Office) లో గానీ, లేదా లంచం డబ్బులు తీసుకునేందుకు వారు నిర్ణయించుకున్న ప్రైవేట్ ప్రదేశాలలో గానీ కెమికల్ ట్రీటెడ్ నోట్లతో (Phenolphthalein Test) రెడ్ హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకుని అరెస్ట్ చేస్తారు. కేవలం సదరు ...

 సాంకేతికత పెరిగిన తర్వాత ఆన్‌లైన్ బ్యాంకింగ్ మోసాలు, డిజిటల్ అరెస్ట్ స్కామ్‌లు, లోన్ యాప్‌ల వేధింపులు మరియు సోషల్ మీడియా అకౌంట్ల హ్యాకింగ్ వంటి సైబర్ నేరాలు (Cyber Crimes) నిత్యకృత్యమైపోయాయి. ఇలాంటి మోసానికి గురైనప్పుడు మొదటి 24 గంటలు అత్యంత కీలకం (Golden Hours). చట్టప్రకారం మీ డబ్బును ఎలా కాపాడుకోవాలి, ఎక్కడ, ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో పూర్తి లీగల్ గైడ్‌లైన్స్‌తో తెలుసుకుందాం. 1. సైబర్ మోసం జరగ్గానే సంప్రదించాల్సిన నంబర్ ఏది? (National Helpline) ఆన్‌లైన్ లో మీ బ్యాంక్ అకౌంట్ నుండి డబ్బులు చోరీకి గురైన వెంటనే.. మీరు చేయాల్సిన మొదటి పని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌కు కాల్ చేయడం. హెల్ప్‌లైన్ నంబర్: 1930 (ఇది 24 గంటలూ అందుబాటులో ఉంటుంది). లాభం: మోసం జరిగిన వెంటనే (వీలైతే గంట లోపు) ఈ నంబర్‌కు కాల్ చేసి మీ వివరాలు, ట్రాన్సాక్షన్ ఐడీ చెబితే.. సైబర్ పోలీసులు తక్షణమే స్పందించి, నిందితుడి అకౌంట్ లోకి వెళ్లిన మీ డబ్బును అక్కడికక్కడే ఫ్రీజ్ (Freeze) చేస్తారు. దీనివల్ల మీ డబ్బులు సేఫ్ గా ఉంటాయి. 2. సైబర్ కంప్లైంట్ ఆన్‌లైన్‌లో ఎలా ఇవ్వాలి? (On...

  భారతదేశంలో కుటుంబ చట్టాల (Family Laws) పరిధిలో విడాకులు (Divorce) మరియు కట్నం వేధింపుల చట్టం (Section 498A) అత్యంత కీలకమైనవి. ఒకప్పుడు కేవలం మహిళల రక్షణ కోసం తెచ్చిన 498A చట్టం, ఈ మధ్య కాలంలో కొన్ని సందర్భాల్లో దుర్వినియోగం అవుతోందని కోర్టులు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. చట్టప్రకారం విడాకులు తీసుకునే పద్ధతులు ఏంటి? 498A కేసులపై సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తాజా మార్గదర్శకాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. ​1. చట్టప్రకారం విడాకులు (Divorce) తీసుకునే మార్గాలు: ​హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 ప్రకారం విడాకులను రెండు పద్ధతుల్లో కోరవచ్చు: ​ పరస్పర అంగీకారంతో విడాకులు (Mutual Consent Divorce - Section 13B): భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ కలిసి జీవించలేమని నిర్ణయించుకుని, సామరస్యంగా విడాకులకు దరఖాస్తు చేసుకోవడం. ఇది చాలా వేగంగా (6 నెలల లోపు) పూర్తవుతుంది. ​ ఒక్కరే విడాకులకు వెళ్లడం (Contested Divorce - Section 13): భాగస్వామి అంగీకరించకపోయినా.. క్రూరత్వం (Cruelty), వివాహేతర సంబంధం (Adultery), మానసిక జబ్బు లేదా ఏడాది కంటే ఎక్కువ కాలం కారణం లేకుండా వదిలేసి వెళ్ళిపోవడం (Desertion) వంటి కారణ...

  మన దేశంలో వివాహం అనేది కేవలం ఒక సంప్రదాయం మాత్రమే కాదు, చట్టప్రకారం భార్యాభర్తలిద్దరికీ కొన్ని ప్రత్యేక హక్కులు, బాధ్యతలు లభిస్తాయి. హిందూ వివాహ చట్టం, 1955 (Hindu Marriage Act) ప్రకారం ఒకరిపై ఒకరికి ఉండే హక్కులు ఏంటి? ఈ మధ్య కాలంలో భార్యాభర్తల వివాదాలపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court) ఇచ్చిన ల్యాండ్‌మార్క్ జడ్జిమెంట్లు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం. ​భార్యాభర్తలకు ఉండే ప్రధాన చట్టపరమైన హక్కులు (Marital Rights) ​1. వైవాహిక హక్కుల పునరుద్ధరణ (Restitution of Conjugal Rights - Section 9): ​భార్య లేదా భర్త ఎలాంటి సరైన కారణం లేకుండా భాగస్వామిని వదిలేసి దూరంగా వెళ్ళిపోతే, తిరిగి కలిసి జీవించేలా ఆర్డర్ ఇవ్వాలని కోరుతూ సెక్షన్ 9 కింద ఫ్యామిలీ కోర్టులో కేసు వేయవచ్చు. ​2. భరణం పొందే హక్కు (Right to Maintenance): ​భార్యకు తనను తాను పోషించుకునే స్తోమత లేనప్పుడు, భర్త నుండి భరణం (జీవనభృతి) పొందే చట్టపరమైన హక్కు ఉంది. ​ BNS Section 144 (గతంలో CrPC 125): భార్యతో పాటు పిల్లలు, వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులను పోషించాల్సిన ప్రాథమిక బాధ్యత పురుషుడిపై ఉంటుంది. ​ Hindu Marria...

  విశాఖపట్నం స్టీల్ ప్లాంట్ (RINL) లో  (జూన్ 8, 2026) సాయంత్రం ఒక పెను ప్రమాదం సంభవించింది. స్టీల్ మెల్టింగ్ షాప్ (SMS) విభాగంలో జరిగిన ఈ ఘోర దుర్ఘటనలో సుమారు 8 నుండి 9 మంది కార్మికులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, పలువురు తీవ్ర గాయాలపాలయ్యారు. ఈ తాజా ఘటన పారిశ్రామిక రంగంలో కార్మికుల భద్రతపై మళ్లీ అనేక ప్రశ్నలను రేకెత్తిస్తోంది. అసలు నిన్న ఏం జరిగింది? ఇలాంటి ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు చట్టపరమైన నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయో ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలుసుకుందాం. ​నిన్న జరిగిన ఘోర ప్రమాదం వివరాలు: ​సోమవారం సాయంత్రం సుమారు 4:40 గంటల సమయంలో, ప్లాంట్‌లోని స్టీల్ మెల్టింగ్ షాప్ (SMS) పరిధిలోని కంటిన్యూయస్ కాస్టింగ్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CCD) వద్ద ఈ ప్రమాదం జరిగింది. ​ కారణం: సుమారు 1,600 డిగ్రీల సెల్సియస్ అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతతో మరుగుతున్న ద్రవ ఉక్కును (Molten Steel) తరలిస్తున్న పెద్ద పాత్ర (Ladle) ఒక్కసారిగా పేలిపోవడం లేదా క్రాష్ అవ్వడం వల్ల ఈ దుర్ఘటన జరిగింది. ​ నష్టం: ఆ మరుగుతున్న ద్రవ ఉక్కు కింద పని చేస్తున్న కార్మికులపై పడటంతో అక్కడికక్కడే కొందరు మరణించారు. మృతులలో పర్మనెంట్ ఉద్యోగులతో పాటు కాంట్రాక్ట్ కార్మి...

  ​మనం ప్రాణాలు కాపాడతారని నమ్మి డాక్టర్ల దగ్గరికి వెళ్తాం. కానీ కొన్నిసార్లు హాస్పిటల్ యాజమాన్యం లేదా డాక్టర్ల తీవ్ర నిర్లక్ష్యం (Medical Negligence), తప్పుడు ట్రీట్‌మెంట్ వల్ల పేషెంట్లు ప్రాణాలు కోల్పోవడం లేదా శాశ్వత వికలాంగులుగా మారడం మనం చూస్తూనే ఉంటాం. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో బాధితులకు చట్టం ఎలాంటి రక్షణ కల్పిస్తోంది? చట్టపరంగా ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో వివరంగా తెలుసుకుందాం. ​మెడికల్ నిర్లక్ష్యం (Medical Negligence) అంటే ఏమిటి? ​ఒక డాక్టర్ తన వద్దకు వచ్చిన పేషెంట్‌కు అందించాల్సిన కనీస జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోవడం, అర్హత లేకపోయినా ట్రీట్‌మెంట్ చేయడం, తప్పుడు మందులు ఇవ్వడం, లేదా ఆపరేషన్ సమయంలో సర్జికల్ వస్తువులను కడుపులోనే మర్చిపోవడం వంటి వాటిని చట్టప్రకారం "మెడికల్ నెగ్లిజెన్స్" గా పరిగణిస్తారు. ​చట్టం ఏం చెబుతోంది? (Legal Rights & Sections) ​భారతీయ చట్టాల ప్రకారం హాస్పిటల్ నిర్లక్ష్యంపై బాధితులు మూడు రకాలుగా పోరాడవచ్చు: ​1. క్రిమినల్ చర్యలు (Criminal Case): ​డాక్టర్ల తీవ్ర నిర్లక్ష్యం వల్ల పేషెంట్ చనిపోతే, సదరు డాక్టర్ లేదా హాస్పిటల్ పై పోలీస్ స్టేషన్‌లో క్రి...

 ​సంతానం లేని దంపతులకు లేదా ఒకే ఒక్కడిగా ఒంటరిగా ఉన్న వ్యక్తికి ఒక బిడ్డను దత్తత తీసుకోవడం అనేది జీవితంలో ఒక మధురమైన ఘట్టం. అయితే, మన దేశంలో చట్టబద్ధంగా కాకుండా కేవలం ఒక తెల్ల కాగితం మీద రాసుకుని పిల్లలను దత్తత తీసుకోవడం నేరం. భారతదేశంలో చట్టప్రకారం ఒక బిడ్డను ఎలా దత్తత తీసుకోవాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో వివరంగా తెలుసుకుందాం. ​దత్తతకు సంబంధించిన చట్టాలు ఏవి? ​భారతదేశంలో ప్రధానంగా రెండు పద్ధతుల్లో దత్తత ప్రక్రియ జరుగుతుంది: ​ హిందూ దత్తత మరియు భరణపోషణ చట్టం, 1956 (HAMA): ఈ చట్టం ప్రకారం హిందువులు, సిక్కులు, జైనులు మరియు బౌద్ధులు మాత్రమే దత్తత తీసుకోవడానికి వీలుంటుంది. ఇందులో నేరుగా బంధువుల పిల్లలను లేదా తెలిసిన వారి పిల్లలను సాంప్రదాయబద్ధంగా దత్తత తీసుకోవచ్చు. ​ జువైనల్ జస్టిస్ యాక్ట్ (JJ Act, 2015): ఇది మతంతో సంబంధం లేకుండా భారతీయులందరికీ వర్తిస్తుంది. దీని కింద కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని CARA (Central Adoption Resource Authority) ద్వారా మాత్రమే ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకుని అనాథ పిల్లలను దత్తత తీసుకోవాలి. ​దత్తత తీసుకోవడానికి ఎవరికి అర్హత ఉంటుంది? ​చట్టం ప్రకారం దత్తత తీసుకోవాలనుక...

  1. స్పందన అంటే ఏమిటి? ప్రజలు తమ అర్జీలను (Grievances) నేరుగా కలెక్టర్ ఆఫీస్, మున్సిపల్ ఆఫీస్ లేదా పోలీస్ స్టేషన్ల చుట్టూ తిరగకుండా, ఒకే వేదిక ద్వారా ఉన్నతాధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లేందుకు ఏపీ ప్రభుత్వం ఈ వ్యవస్థను తీసుకొచ్చింది. ప్రతి వారం సోమవారం రోజున కలెక్టరేట్లలో, ఇతర ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో అధికారులు స్వయంగా ప్రజల నుండి అర్జీలు స్వీకరిస్తారు. 2. సాధారణంగా స్పందనలో ఎలాంటి ఫిర్యాదులు చేయవచ్చు? పబ్లిక్‌కు రోజువారీగా ఎదురయ్యే ఈ క్రింది సమస్యలపై స్పందనలో అర్జీ పెట్టుకోవచ్చు: రెవెన్యూ / భూ సమస్యలు: భూమి కొలతలు (Survey discrepancies), పాస్ పుస్తకాలు రాకపోవడం, రికార్డుల్లో తప్పులు సరిచేయడం. పోలీస్ శాఖకు సంబంధించినవి: స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఎఫ్‌ఐఆర్ (FIR) నమోదు చేయకపోవడం, అక్రమ వేధింపులు, శాంతిభద్రతల సమస్యలు. సామాజిక సంక్షేమం: రేషన్ కార్డులు, పెన్షన్లు, ఇళ్ల స్థలాల మంజూరులో సమస్యలు. స్థానిక సంస్థలు: డ్రైనేజీ, తాగునీరు, వీధి దీపాలు, రోడ్ల మరమ్మతుల వంటి మున్సిపల్/పంచాయతీ సమస్యలు. 3. ఆన్‌లైన్‌లో ఇంట్లోనే కూర్చుని ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా? కేవలం ఆఫీసులకు వెళ్లడమే కాకుండా, ప్రజలు తమ మొబై...

  1. NDPS యాక్ట్ అంటే ఏమిటి? ​మత్తుపదార్థాలను (Drugs & Narcotics) అక్రమంగా తయారు చేయడం, రవాణా చేయడం, విక్రయించడం, దగ్గర ఉంచుకోవడం (Possession) లేదా వాడటాన్ని నిషేధిస్తూ 1985లో ఈ చట్టాన్ని తెచ్చారు. ఈ చట్టం కింద నేరాలు నాన్-బెయిలబుల్ (Bail అంత సులభంగా రాదు). ​2. చట్టం పరిధిలోకి వచ్చే ముఖ్యమైన పదార్థాలు: ​ నార్కోటిక్స్ (Narcotic Drugs): గంజాయి (Cannabis/Marijuana), చరస్, అఫీము (Opium), హెరాయిన్, కొకైన్ వంటి సహజసిద్ధమైన మత్తుపదార్థాలు. ​ సైకోట్రోపిక్ పదార్థాలు (Psychotropic Substances): ఎల్‌ఎస్‌డీ (LSD), ఎండీఎంఏ (MDMA/Ecstasy), యాంఫెటమైన్స్ మరియు డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా వాడే కొన్ని రకాల హై-డోస్ నిద్రమాత్రలు, సిరప్‌లు. ​3. శిక్షలు ఎలా ఖరారు చేస్తారు? (క్వాంటిటీ ఆధారంగా) ​NDPS చట్టంలో పట్టుబడిన మత్తుపదార్థాల బరువు (Quantity) ఆధారంగా శిక్ష తీవ్రత మారుతుంది. దీనిని మూడు రకాలుగా విభజించారు: ​ తక్కువ పరిమాణం (Small Quantity): ​ఉదాహరణకు గంజాయి అయితే 1 కేజీ లోపు పట్టుబడితే అది పర్సనల్ యూజ్ లేదా తక్కువ పరిమాణం కిందకు వస్తుంది. ​దీనికి 6 నెలల నుండి 1 సంవత్సరం వరకు జ...

 వ్యాపార లావాదేవీల్లో గానీ, అప్పులు ఇచ్చినప్పుడు గానీ నమ్మకంతో చెక్కులు తీసుకోవడం సర్వసాధారణం. అయితే, ఆ చెక్కును బ్యాంకులో వేసినప్పుడు ఖాతాలో తగినంత డబ్బు లేకపోవడం (Insolvent Funds) వల్ల లేదా ఇతర కారణాల వల్ల చెక్ వెనక్కి వచ్చేస్తే.. దానిని 'చెక్ బౌన్స్' అంటారు. ఇలా చెక్ బౌన్స్ అవ్వడం అనేది నెగోషియబుల్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్, 1881 (NI Act) లోని సెక్షన్ 138 ప్రకారం ఒక తీవ్రమైన నేరం. చెక్ బౌన్స్ అయినప్పుడు మీ డబ్బును చట్టబద్ధంగా ఎలా తిరిగి రాబట్టుకోవాలో ఇప్పుడు స్టెప్ బై స్టెప్ చూద్దాం. 1. లీగల్ నోటీసు పంపడం (చాలా ముఖ్యం): చెక్ బౌన్స్ అయినట్లు బ్యాంకు నుండి మీకు మెమో (Return Memo) వచ్చిన 30 రోజులలోపు అవతలి వ్యక్తికి ఒక రిజిస్టర్డ్ లీగల్ నోటీసు పంపాలి. ఆ నోటీసులో "మీరు ఇచ్చిన చెక్ బౌన్స్ అయింది, కాబట్టి నోటీసు అందిన 15 రోజుల్లోగా నా డబ్బు నాకు చెల్లించాలి" అని స్పష్టంగా పేర్కొనాలి. 2. కోర్టులో కేసు వేయడం ఎప్పుడు?: లీగల్ నోటీసు అందిన తర్వాత కూడా అవతలి వ్యక్తి ఆ 15 రోజుల్లో డబ్బులు కట్టకపోతే, ఆ గడువు ముగిసిన రోజు నుండి 30 రోజులలోపు మీరు కోర్టులో ప్రైవేట్ క్రిమినల్ కేస...

  మన దేశంలో పిల్లల భద్రత మరియు రక్షణ కోసం రూపొందించబడిన అత్యంత కఠినమైన చట్టాలలో పోక్సో (POCSO Act - 2012) ఒకటి. 18 సంవత్సరాల లోపు వయసున్న బాలబాలికలపై జరిగే లైంగిక వేధింపులు, దాడుల నుండి వారిని రక్షించడానికి ఈ చట్టాన్ని ప్రత్యేకంగా తీసుకువచ్చారు. ఈ రోజు ఈ చట్టంలోని ముఖ్యాంశాలను సులభంగా అర్థం చేసుకుందాం. ​ 1. పోక్సో చట్టం ఎవరికి వర్తిస్తుంది? ఈ చట్టం ప్రకారం, 18 సంవత్సరాల లోపు ఉన్నవారందరూ 'పిల్లలు' (Children) గానే పరిగణించబడతారు. ఇందులో బాలబాలికలు అనే తేడా లేదు, ఇద్దరికీ సమానంగా వర్తిస్తుంది. ​ 2. ఈ చట్టంలో ఉన్న ముఖ్యమైన నిబంధనలు ఏంటి? ​ కఠినమైన శిక్షలు: ఈ చట్టం కింద నేరం రుజువైతే నేరం యొక్క తీవ్రతను బట్టి కనీసం 7 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష నుండి జీవిత ఖైదు, అలాగే కొన్ని సందర్భాల్లో ఉరిశిక్ష కూడా విధించే అవకాశం ఉంది. ​ ప్రత్యేక కోర్టులు: పోక్సో కేసులను త్వరగా విచారించడానికి ప్రతి జిల్లాలో ప్రత్యేక కోర్టులు (Special Courts) ఉంటాయి. ​ పిల్లల గుర్తింపు గోప్యత: బాధితులైన పిల్లల పేరు, ఫోటో లేదా వారి కుటుంబ వివరాలను మీడియాలో గానీ, బయట గానీ ఎక్కడా బయటపెట్టకూడదు. ఇది చట్టరీత్యా నేరం...