భారతదేశంలో పిల్లలను దత్తత (Adoption) తీసుకోవడం ఎలా? చట్టాలు మరియు నిబంధనలు!

 ​సంతానం లేని దంపతులకు లేదా ఒకే ఒక్కడిగా ఒంటరిగా ఉన్న వ్యక్తికి ఒక బిడ్డను దత్తత తీసుకోవడం అనేది జీవితంలో ఒక మధురమైన ఘట్టం. అయితే, మన దేశంలో చట్టబద్ధంగా కాకుండా కేవలం ఒక తెల్ల కాగితం మీద రాసుకుని పిల్లలను దత్తత తీసుకోవడం నేరం. భారతదేశంలో చట్టప్రకారం ఒక బిడ్డను ఎలా దత్తత తీసుకోవాలో ఈ ఆర్టికల్‌లో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

​దత్తతకు సంబంధించిన చట్టాలు ఏవి?

​భారతదేశంలో ప్రధానంగా రెండు పద్ధతుల్లో దత్తత ప్రక్రియ జరుగుతుంది:

1. ​హిందూ దత్తత మరియు భరణపోషణ చట్టం, 1956 (HAMA): ఈ చట్టం ప్రకారం హిందువులు, సిక్కులు, జైనులు మరియు బౌద్ధులు మాత్రమే దత్తత తీసుకోవడానికి వీలుంటుంది. ఇందులో నేరుగా బంధువుల పిల్లలను లేదా తెలిసిన వారి పిల్లలను సాంప్రదాయబద్ధంగా దత్తత తీసుకోవచ్చు.
2. ​జువైనల్ జస్టిస్ యాక్ట్ (JJ Act, 2015): ఇది మతంతో సంబంధం లేకుండా భారతీయులందరికీ వర్తిస్తుంది. దీని కింద కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని CARA (Central Adoption Resource Authority) ద్వారా మాత్రమే ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకుని అనాథ పిల్లలను దత్తత తీసుకోవాలి.

​దత్తత తీసుకోవడానికి ఎవరికి అర్హత ఉంటుంది?

​చట్టం ప్రకారం దత్తత తీసుకోవాలనుకునే దంపతులు లేదా వ్యక్తులకు ఈ క్రింది అర్హతలు ఉండాలి:

• ​వివాహ బంధం: భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ కలిసి దత్తత తీసుకోవాలనుకుంటే, వారికి కనీసం 2 సంవత్సరాల స్థిరమైన వివాహ జీవితం ఉండాలి. ఇద్దరి అంగీకారం తప్పనిసరి.
• ​సింగిల్ పేరెంట్స్: ఒక ఒంటరి మహిళ (Single Woman) అబ్బాయినైనా, అమ్మాయినైనా దత్తత తీసుకోవచ్చు. కానీ, ఒక ఒంటరి పురుషుడు (Single Man) కేవలం అబ్బాయిని మాత్రమే దత్తత తీసుకోవడానికి అర్హుడు, అమ్మాయిని దత్తత తీసుకోలేడు.
• ​వయస్సు పరిమితి: దత్తత తీసుకునే తల్లిదండ్రుల వయస్సు మరియు బిడ్డ వయస్సుకు మధ్య కనీసం 21 సంవత్సరాల తేడా ఉండాలి.
• ​ఆర్థిక, మానసిక స్థితి: బిడ్డను పెంచడానికి సరిపడా ఆర్థిక స్తోమత, మంచి ఆరోగ్యం మరియు మానసిక స్థిరత్వం కలిగి ఉండాలి.

​ముఖ్య గమనిక: నలుగురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్న దంపతులకు (ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో తప్ప) దత్తత తీసుకోవడానికి సాధారణంగా అనుమతి ఉండదు.




​CARA ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో దత్తత తీసుకునే విధానం (Step-by-Step):

​అనాథ ఆశ్రమాల నుండి లేదా చట్టబద్ధమైన సంస్థల నుండి బిడ్డను దత్తత తీసుకోవాలంటే ఈ క్రింది ప్రాసెస్ ఫాలో అవ్వాలి:

​1. ఆన్‌లైన్ రిజిస్ట్రేషన్:

​ముందుగా CARA అధికారిక వెబ్‌సైట్ (cara.nic.in) లో కాబోయే తల్లిదండ్రులు తమ వివరాలతో రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి. అవసరమైన పత్రాలను (ఆధార్, పాన్ కార్డ్, ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రం, వివాహ ధృవీకరణ పత్రం, హెల్త్ సర్టిఫికేట్) అప్‌లోడ్ చేయాలి.

​2. హోమ్ స్టడీ రిపోర్ట్ (Home Study Report):

​రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తయిన తర్వాత, ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన సోషల్ వర్కర్ మీ ఇంటికి వచ్చి మీ జీవన విధానం, ఆర్థిక స్థితి, కుటుంబ వాతావరణాన్ని పరిశీలించి ఒక రిపోర్ట్ తయారు చేస్తారు. ఇది 3 సంవత్సరాల వరకు చెల్లుతుంది.

​3. బిడ్డ ఎంపిక (Child Referral):

​మీ హోమ్ స్టడీ రిపోర్ట్ ఓకే అయ్యాక, మీ సీనియారిటీని బట్టి వెబ్‌సైట్‌లో పిల్లల ఫోటోలు, మెడికల్ రిపోర్టులను మీకు చూపిస్తారు. మీకు నచ్చిన బిడ్డను మీరు రిజర్వ్ చేసుకోవచ్చు.

​4. ప్రీ-అడాప్షన్ ఫోస్టర్ కేర్ (Foster Care):

​కోర్టు ఆర్డర్ వచ్చేలోపు, బిడ్డను మీ ఇంటికి తాత్కాలికంగా పంపుతారు. ఆ పాప లేదా బాబు మీ కుటుంబంతో ఎలా కలిసిపోతున్నారో అధికారులు గమనిస్తారు.

​5. కోర్టు ఉత్తర్వులు (Court Order):

​చివరగా జిల్లా కోర్టు లేదా డిస్ట్రిక్ట్ మెజిస్ట్రేట్ (DM) దత్తతను ఖరారు చేస్తూ అధికారిక తీర్పు ఇస్తారు. దాంతో ఆ బిడ్డకు కొత్త బర్త్ సర్టిఫికేట్ ఇస్తారు, అందులో దత్తత తీసుకున్న తల్లిదండ్రుల పేర్లు వస్తాయి.

​చట్టవిరుద్ధమైన దత్తత - భారీ శిక్షలు!

​చాలామంది హాస్పిటల్స్ లో దొరికే పిల్లలను లేదా ఎవరైనా వదిలేసిన పిల్లలను నేరుగా తీసేసుకుని పెంచుకుంటారు. కానీ జువైనల్ జస్టిస్ యాక్ట్ సెక్షన్ 80, 81 ప్రకారం.. చట్టబద్ధమైన ఏజెన్సీల ద్వారా కాకుండా నేరుగా పిల్లలను కొనడం, అమ్మడం లేదా దత్తత ఇప్పించడం చట్టప్రకారం నేరం. దీనికి 3 నుండి 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు రూ. 1 లక్ష వరకు జరిమానా పడే అవకాశం ఉంది.

​ముగింపు:

​దత్తత తీసుకున్న బిడ్డకు, సొంత బిడ్డకు ఉండే అన్ని చట్టపరమైన హక్కులు, ఆస్తి హక్కులు లభిస్తాయి. కాబట్టి భవిష్యత్తులో ఎలాంటి లీగల్ సమస్యలు రాకుండా ఉండాలంటే చట్టప్రకారమే దత్తత తీసుకోవడం సురక్షితం.