పోక్సో (POCSO) చట్టం అంటే ఏంటి? పిల్లల రక్షణ కోసం తల్లిదండ్రులు తెలుసుకోవలసిన విషయాలు!

 

మన దేశంలో పిల్లల భద్రత మరియు రక్షణ కోసం రూపొందించబడిన అత్యంత కఠినమైన చట్టాలలో పోక్సో (POCSO Act - 2012) ఒకటి. 18 సంవత్సరాల లోపు వయసున్న బాలబాలికలపై జరిగే లైంగిక వేధింపులు, దాడుల నుండి వారిని రక్షించడానికి ఈ చట్టాన్ని ప్రత్యేకంగా తీసుకువచ్చారు. ఈ రోజు ఈ చట్టంలోని ముఖ్యాంశాలను సులభంగా అర్థం చేసుకుందాం.

​1. పోక్సో చట్టం ఎవరికి వర్తిస్తుంది?

ఈ చట్టం ప్రకారం, 18 సంవత్సరాల లోపు ఉన్నవారందరూ 'పిల్లలు' (Children) గానే పరిగణించబడతారు. ఇందులో బాలబాలికలు అనే తేడా లేదు, ఇద్దరికీ సమానంగా వర్తిస్తుంది.

​2. ఈ చట్టంలో ఉన్న ముఖ్యమైన నిబంధనలు ఏంటి?

• ​కఠినమైన శిక్షలు: ఈ చట్టం కింద నేరం రుజువైతే నేరం యొక్క తీవ్రతను బట్టి కనీసం 7 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష నుండి జీవిత ఖైదు, అలాగే కొన్ని సందర్భాల్లో ఉరిశిక్ష కూడా విధించే అవకాశం ఉంది.
• ​ప్రత్యేక కోర్టులు: పోక్సో కేసులను త్వరగా విచారించడానికి ప్రతి జిల్లాలో ప్రత్యేక కోర్టులు (Special Courts) ఉంటాయి.
• ​పిల్లల గుర్తింపు గోప్యత: బాధితులైన పిల్లల పేరు, ఫోటో లేదా వారి కుటుంబ వివరాలను మీడియాలో గానీ, బయట గానీ ఎక్కడా బయటపెట్టకూడదు. ఇది చట్టరీత్యా నేరం.
• ​స్టేషన్ కి వెళ్లక్కర్లేదు: అవసరమైతే పోలీసులు పిల్లల ఇంటికి లేదా వారు సౌకర్యంగా ఉండే చోటుకి సివిల్ దుస్తులలో (యూనిఫాం లేకుండా) వచ్చి వివరాలు సేకరించాలి.

​3. సమాచారం అందించడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత:

పిల్లలపై ఏదైనా అన్యాయం లేదా వేధింపులు జరుగుతున్నాయని తెలిస్తే, దానిని అధికారులకు తెలియజేయడం చట్టప్రకారం అందరి బాధ్యత. నిర్లక్ష్యం వహిస్తే అది కూడా నేరంగానే పరిగణించబడుతుంది.

​తల్లిదండ్రులకు సూచన:

పిల్లలకు చిన్నప్పటి నుంచే 'గుడ్ టచ్ - బ్యాడ్ టచ్' (మంచి స్పర్శ - చెడు స్పర్శ) గురించి అవగాహన కల్పించండి. వారికి ఏదైనా ఇబ్బంది ఎదురైతే నిర్భయంగా తల్లిదండ్రులకు చెప్పే నమ్మకాన్ని ఇవ్వండి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో చైల్డ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1098 కి కాల్ చేసి ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.