పిల్లలకు ఇచ్చిన గిఫ్ట్ డీడ్ (Gift Deed) రద్దు చేయవచ్చా? ఆస్తి రాసిచ్చాక అన్నం పెట్టకపోతే తిరిగి లాక్కునే లీగల్ పవర్ తల్లిదండ్రులకు ఉందా?

 వృద్ధాప్యంలో పిల్లలు తమను బాగా చూసుకుంటారనే నమ్మకంతో చాలా మంది తల్లిదండ్రులు తమ కష్టార్జితమైన ఇల్లు లేదా స్థలాలను 'గిఫ్ట్ డీడ్' (Gift Deed - బహుమతి పత్రం) ద్వారా పిల్లల పేరిట రిజిస్ట్రేషన్ చేస్తుంటారు. అయితే, ఆస్తి చేతికి రాగానే కొంతమంది పిల్లలు తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేయడం, మానసికంగా వేధించడం లేదా ఇళ్ల నుండి వెళ్లగొట్టడం వంటివి చేస్తుంటారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో "ఒక్కసారి గిఫ్ట్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ అయిపోతే ఇక వెనక్కి తీసుకోలేం" అనుకోవడం చాలా పెద్ద పొరపాటు. చట్టప్రకారం ఆ ఆస్తిని తిరిగి ఎలా దక్కించుకోవచ్చో ఈ ఆర్టికల్‌లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం.

1. సీనియర్ సిటిజన్స్ యాక్ట్, 2007 ఏం చెబుతోంది? (Section 23 Rule):

భారత ప్రభుత్వం వృద్ధుల రక్షణ కోసం "తల్లిదండ్రులు మరియు సీనియర్ సిటిజన్ల సంరక్షణ, సంక్షేమ చట్టం, 2007 (Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act)" ని తీసుకువచ్చింది.

• సెక్షన్ 23 (Section 23): ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 23 ప్రకారం.. ఒక సీనియర్ సిటిజన్ (60 ఏళ్లు పైబడిన వారు) తన ఆస్తిని ఎవరికైనా (పిల్లలకు లేదా బంధువులకు) గిఫ్ట్ డీడ్ ద్వారా రాసిచ్చినప్పుడు.. "సదరు ఆస్తి పొందిన వ్యక్తి ఆ వృద్ధుడికి కనీస అవసరాలు (కూడు, గుడ్డ, నీడ, వైద్యం) చూసుకోవాలి" అనే నిబంధన ఉంటుంది.

• ఒకవేళ ఆస్తి తీసుకున్న వ్యక్తి ఆ బాధ్యతను విస్మరిస్తే.. సదరు గిఫ్ట్ డీడ్‌ను "మోసపూరితమైనది లేదా బలవంతంగా చేయించుకున్నది (Fraud/Coercion)" గా చట్టం పరిగణిస్తుంది.

2. గిఫ్ట్ డీడ్ రద్దు ప్రొసీజర్ ఏంటి? కోర్టుకు వెళ్లాలా? (Legal Procedure):

సాధారణ సివిల్ కేసుల లాగా దీనికోసం సివిల్ కోర్టుల చుట్టూ సంవత్సరాల తరబడి తిరగాల్సిన అవసరం లేదు. చట్టం దీనికోసం చాలా సులువైన మార్గాన్ని ఇచ్చింది:

• మెజిస్ట్రేట్ / ఆర్డీఓ (RDO) కి ఫిర్యాదు: బాధితులైన తల్లిదండ్రులు తమ పరిధిలోని మెయింటెనెన్స్ ట్రిబ్యునల్ (Maintenance Tribunal - ఆర్డీఓ/RDO కోర్టు) లో పిటిషన్ దాఖలు చేయాలి.

• తక్షణ విచారణ: ఆర్డీఓ గారు ఇరుపక్షాలను పిలిపించి విచారణ జరుపుతారు. పిల్లలు తల్లిదండ్రులను సరిగ్గా చూసుకోవడం లేదని రుజువైతే.. సదరు గిఫ్ట్ డీడ్‌ను "రద్దు (Void/Cancel)" చేస్తూ తక్షణమే ఆర్డర్ పాస్ చేస్తారు.

• ఆస్తి తిరిగి యజమాని చేతికి: ఆర్డీఓ కోర్టు ఆర్డర్ కాపీని తీసుకుని సబ్-రిజిస్ట్రార్ ఆఫీస్‌కు వెళ్తే.. ఆ రద్దు ఆర్డర్ ఆధారంగా ఆస్తి మళ్లీ అధికారికంగా తల్లిదండ్రుల పేరిట మారిపోతుంది.

3. గిఫ్ట్ డీడ్ రాసేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు భద్రపరచాల్సిన ముఖ్యమైన లీగల్ రూల్:

ఒక అడ్వకేట్‌గా మనం క్లయింట్లకు ఇచ్చే అత్యంత పవర్‌ఫుల్ ప్రాక్టికల్ లీగల్ టిప్ ఇదొక్కటే:

• కండిషన్ క్లాజ్ (Conditional Clause): తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు గిఫ్ట్ డీడ్ రాసేటప్పుడే ఆ డాక్యుమెంట్‌లో ఒక ముఖ్యమైన లైన్ రాయించాలి—"నన్ను నా శేషజీవితంలో నా పిల్లలు ఎలాంటి లోటూ లేకుండా, గౌరవంగా చూసుకోవాలి. ఒకవేళ నన్ను నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఈ గిఫ్ట్ డీడ్ చెల్లదు, దీనిని రద్దు చేసుకునే పూర్తి అధికారం నాకు ఉంటుంది."

• ఈ కండిషన్ గనుక గిఫ్ట్ డీడ్‌లో ఉంటే.. సుప్రీంకోర్టు గైడ్‌లైన్స్ ప్రకారం ఆ ఆస్తిని రద్దు చేయడం ట్రిబ్యునల్‌కు మరింత సులభం అవుతుంది.

4. గిఫ్ట్ డీడ్ కాకుండా ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఏంటి? (Alternative Method):

పిల్లలకు ఆస్తి ఇవ్వాలి, అదే సమయంలో మన ప్రాణానికి సెక్యూరిటీ ఉండాలి అనుకుంటే గిఫ్ట్ డీడ్ కంటే "విల్‌నామా" (Will / మరణశాసనం) రాసుకోవడం అత్యంత ఉత్తమమైన మార్గం. విల్‌నామా రాస్తే తల్లిదండ్రులు బ్రతికి ఉన్నంత కాలం ఆస్తి వారి పేరు మీదే ఉంటుంది, వారు చనిపోయిన తర్వాతే పిల్లలకు చెందుతుంది. పైగా బ్రతికి ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడైనా ఆ విల్‌నామాను మార్చుకోవచ్చు లేదా రద్దు చేసుకోవచ్చు.

ముగింపు:

ఆస్తిపై ఆశతో తల్లిదండ్రులను వృద్ధాప్యంలో రోడ్డున పడేసే పిల్లలకు ఈ చట్టం ఒక పెద్ద గుణపాఠం. చట్టంపై అవగాహన ఉంటే ఏ వృద్ధుడూ అనాథాశ్రమాల పాలు కానవసరం లేదు. తల్లిదండ్రుల ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడటానికి చట్టం ఎల్లప్పుడూ అండగా ఉంటుంది.