స్కూల్లో టీచర్ కొట్టడం, వేధించడం వల్ల విద్యార్థి చనిపోయినా లేదా ఆత్మహత్య చేసుకున్నా బాధ్యులెవరు? తల్లిదండ్రుల హక్కులు, పరిహారం మరియు పడే కఠిన శిక్షలు!
తల్లిదండ్రులు తమ కంటికి రెప్పలా చూసుకునే పిల్లలను మంచి చదువు, క్రమశిక్షణ నేర్చుకుంటారనే నమ్మకంతో స్కూళ్లు, హాస్టళ్లలో చేరుస్తుంటారు. అయితే, కొందరు ఉపాధ్యాయులు క్రమశిక్షణ పేరుతో పిల్లలను విచక్షణా రహితంగా కొట్టడం (Corporal Punishment), తోటి విద్యార్థుల ముందు ఘోరంగా అవమానించడం లేదా స్కూల్ యాజమాన్యం నిర్లక్ష్యం వల్ల ప్రమాదాలు జరిగి విద్యార్థులు ప్రాణాలు కోల్పోవడం లేదా ఆత్మహత్యలకు పాల్పడటం నిత్యం వార్తల్లో చూస్తూనే ఉన్నాం. ఇలాంటి ఘటనలు జరిగినప్పుడు "ఇది కేవలం దురదృష్టవశాత్తు జరిగిన ప్రమాదం" అని స్కూల్ యాజమాన్యాలు చేతులు దులుపుకోవడానికి వీల్లేదు. చట్టప్రకారం బాధ్యులపై పడే కఠినమైన క్రిమినల్ కేసులు మరియు తల్లిదండ్రులకు దక్కే న్యాయం ఏంటో ఈ ఆర్టికల్లో క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం.
1. చట్టం ప్రకారం ఎవరెవరు బాధ్యత వహించాలి? (Who is Legally Liable?):
స్కూల్ ప్రాంగణంలో విద్యార్థి భద్రతకు కేవలం టీచర్ మాత్రమే కాదు, యాజమాన్యం మొత్తం బాధ్యత వహించాలి:
ఉపాధ్యాయుడు/సిబ్బంది (Teacher/Staff): ప్రత్యక్షంగా దాడి చేసిన లేదా వేధించిన వ్యక్తి.
ప్రిన్సిపాల్ మరియు కరస్పాండెంట్ (Vicarious Liability): విద్యాసంస్థల అధినేతలు తమ పరిధిలోని సిబ్బంది ప్రవర్తనను పర్యవేక్షించడంలో విఫలమైనందుకు చట్టబద్ధమైన పరోక్ష బాధ్యత (Vicarious Liability) వహించాలి.
స్కూల్ మేనేజ్మెంట్/ట్రస్ట్: స్కూల్ ప్రాంగణంలో భద్రతా ప్రమాణాలు (ఉదాహరణకు స్విమ్మింగ్ పూల్స్, ఓపెన్ సంపులు, ఫైర్ సేఫ్టీ లేకపోవడం) పాటించకుండా నిర్లక్ష్యం వహిస్తే మేనేజ్మెంట్ బాధ్యత వహిస్తుంది.
2. బాధ్యులపై పడే కఠినమైన క్రిమినల్ సెక్షన్లు (Criminal Charges):
కొత్త క్రిమినల్ చట్టం భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) మరియు బాల న్యాయ చట్టం (JJ Act) ప్రకారం ఈ క్రింది నాన్-బైలబుల్ కేసులు నమోదు చేయవచ్చు:
ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపించడం (BNS సెక్షన్ 108 / గతంలో IPC 306 - Abetment of Suicide): టీచర్ లేదా లెక్చరర్ వేధింపుల వల్లే విద్యార్థి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడని తేలితే ఈ సెక్షన్ కింద 10 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా విధిస్తారు.
నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిన మరణం (BNS సెక్షన్ 106 / గతంలో IPC 304A): స్కూల్ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యం వల్ల (ఉదాహరణకు నీటి గుంతల్లో పడిపోవడం, కరెంట్ షాక్ కొట్టడం) విద్యార్థి మరణిస్తే 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష పడుతుంది.
తీవ్ర గాయాలు చేయడం (BNS సెక్షన్ 117 - Grievous Hurt): దండన పేరుతో విద్యార్థి ఎముకలు విరగ్గొట్టడం, కన్ను లేదా చెవికి తీవ్ర నష్టం కలిగించడంపై ఈ సెక్షన్ కింద చర్యలు ఉంటాయి.
జువైనల్ జస్టిస్ యాక్ట్ సెక్షన్ 75 (JJ Act, 2015 - Cruelty to Child): పిల్లలపై శారీరక లేదా మానసిక హింసకు పాల్పడే వారిపై ఈ ప్రత్యేక చట్టం కింద 3 నుండి 5 సంవత్సరాల వరకు కఠిన జైలు శిక్ష పడుతుంది.
RTE యాక్ట్ సెక్షన్ 17 (Right to Education Act): స్కూళ్లలో ఎలాంటి శారీరక దండనలు (No Corporal Punishment) విధించకూడదని ఈ చట్టం పూర్తిగా నిషేధించింది.
3. తల్లిదండ్రులు తీసుకోవాల్సిన తక్షణ చట్టపరమైన చర్యలు (Step-by-Step):
ఇలాంటి విషాదాలు జరిగినప్పుడు ఆధారాలు మాయం కాకుండా తల్లిదండ్రులు ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవాలి:
4. తల్లిదండ్రులకు లభించే నష్టపరిహారం (Financial Compensation):
క్రిమినల్ కేసులో శిక్ష పడటంతో పాటు, తల్లిదండ్రులు అనుభవించిన తీరని లోటుకు సివిల్ కోర్టుల ద్వారా భారీ నష్టపరిహారాన్ని రాబట్టుకోవచ్చు:
లా ఆఫ్ టార్ట్స్ & సివిల్ డ్యామేజెస్ (Civil Damages): విద్యాసంస్థల నిర్లక్ష్యానికి వ్యతిరేకంగా సివిల్ కోర్టులో లేదా హైకోర్టులో రిట్ పిటిషన్ (Article 226) దాఖలు చేసి రూ. 20 లక్షల నుండి రూ. 1 కోటి వరకు నష్టపరిహారం డిమాండ్ చేయవచ్చు.
వినియోగదారుల కోర్టు (Consumer Protection Act): స్కూల్ ఫీజులు తీసుకుని విద్యార్థికి సరైన రక్షణ కల్పించడంలో లోపం (Deficiency of Service) చూపినందుకు కన్స్యూమర్ కోర్టు ద్వారా కూడా భారీ పరిహారం పొందే అవకాశం ఉంది.
ముగింపు:
విద్యాబుద్ధులు నేర్పించాల్సిన ఉపాధ్యాయ వృత్తిని హింసకు మార్గంగా మార్చడం క్షమించరాని నేరం. పాఠశాలల నిర్లక్ష్యాన్ని ప్రశ్నించకుండా వదిలేస్తే మరికొందరు అమాయక విద్యార్థుల ప్రాణాలు గాల్లో కలుస్తాయి. చట్టం ఇచ్చిన హక్కులతో బాధ్యులపై కఠినమైన క్రిమినల్ మరియు సివిల్ చర్యలు తీసుకోవడమే విద్యార్థుల భవిష్యత్తుకు సమాజం ఇచ్చే రక్షణ.
Comments
Post a Comment